tedvanlieshout.nu archief

Ted van Lieshout: webarchief

Archive for september 2007

De kinderkomrij

Komrij__gerritMet de bloemlezing van Gerrit Komrij xe2x80″ de kinderpoxc3xabzie door de eeuwen heen in 500 gedichten xe2x80″ is iets raars aan de hand. Pas nxc3xba is bij de diverse uitgeverijen toestemming gevraagd om gedichten van rechthebbende dichters over te mogen nemen, terwijl het boek aanstaande dinsdag moet verschijnen. Met andere woorden: het boek is al gedrukt, ongeacht of dichters toestemming geven of niet. Dat is kwalijk, want het enige dat een dichter die geen toestemming wil geven nu nog kan doen is naar de rechter stappen om het boek uit de winkel te laten halen.

Maar dat is niet alles. Prometheus, de uitgever van het bewuste boek, biedt slechts 5 euro per overgenomen gedicht, hetgeen zo schandalig weinig is, dat je uit principe niet mee zou moeten werken aan zo’n bloemlezing. Ter vergelijking: voor de overname van gedichten in educatieve boeken betaalt men, volgens de zogenaamde Bloemleesregeling die door uitgevers en schrijvers gezamenlijk is opgesteld, minimaal 26 euro per gedicht, dus als ze 5 euro per gedicht betalen voor overname in een commercixc3xable uitgave, dan weet je dat het de makers in ieder geval nxc3xadxc3xa9t gaat om de belangen van de dichters.

Die belangen raken steeds verder in het nauw, voor wat betreft de publicatie van hun gedichten in zelfstandige uitgaven. Doordat lezers steeds minder bundels van individuele dichters kopen, en liever een bloemlezing aanschaffen zodat ze van alles wxc3¡t hebben, worden dichters gedwongen om aan roofbloemlezingen mee te werken. Vaak beschouwen ze het afzien van een redelijk honorarium als een investering in de eigen bekendheid en hopen zo te worden uitgenodigd op dichtersavonden. Maar het gevolg is wel ze zichzelf manifesteren als amateurdichters, omdat ze niet streven naar het honorarium dat past bij professioneel werkzame dichters. Dxc3¡t honorarium streven de uitgeverijen en de bloemlezers na.

Advertenties

Written by Ted

27 september 2007 at 22:01

Geplaatst in Geen categorie

Uitvaart

Ik betrapte mezelf erop dat ik niet weet wat mijn moeders wensen zijn voor wat betreft de muziek op haar nog lang niet aanstaande uitvaart, dus ik vroeg haar: Stel, stxc3xa9l dat jij ooit komt te overlijden, wat voor muziek moeten we dan laten horen?

Mijn broer zat erbij en die wist het: Goodbye my friend, xc3xadtxe2x80x99s hard to die when all the birds are singing in the sky, maar dan in het Frans van Jacques Brel.

O ja, daxe2x80x99s een goeie, zei ik. Mijn moeder knikte. Ik heb even gegoogeld op die tekst en de Engelse tekst hoort bij Seasons in the sun dat niet zo lang geleden door Westlife is gezongen, maar wxc3xadj, oudjes, kennen het van onder anderen de hit uit 1974 van Terry Jacks (nou ja, die naam was ik allang vergeten, hoor!), Rod McKuen (die de vertaling maakte) en uiteraard het origineel, Le Moribond uit 1961.

Ja, maar je mag drie nummers, zei ik.

Mijn broer wist, met instemming van onze moeder, het tweede nummer: Huilen is voor jou te laat, ik kom niet meer. Wacht maar niet op mij, het is de laatste keer, dat je mij bedrogen hebt, het is te laat. Huilen is nu te laat voor jou, nee, ik kom niet meer. Van Corry Konings en de Rekels. Vanaf dat moment raakte ik in een lachstuip waar ik niet meer uit kwam, dus aan het derde nummer zijn we niet toegekomen. Sindsdien pieker ik me suf: welk lied moeten ze draaien als xc3xadk opperbest gehumeurd in mijn kistje lig en de uitvaart moet een beetje opbeurend en vrolijk zijn?

Written by Ted

26 september 2007 at 22:00

Geplaatst in Geen categorie

Marie Cecile Moerdijk

MoerdijkGisteren mocht ik voorlezen in het geheel nieuwe Sondervick College in Veldhoven, dat in etappes geopend wordt, onder andere met een fraai kunst- en poxc3xabzieproject van Pieter Mols.

Ik was daar niet de enige dichter. Naast bekende collegaxe2x80x99s als Leendert Witvliet en Remco Ekkers traden artiesten op. Exc3xa9n van hen was een mevrouw die ik ken uit mijn jeugd: Marie Cecile Moerdijk. Leeft die nog? Ja, die leeft nog. Maar wie kxc3xa9nt haar nog?

Ik kende Marie Cecile Moerdijk in 1970 niet zozeer als zangeres, maar vooral als panellid van het destijds populaire NCRV tv-spelletje Zo Vader Zo Zoon onder leiding van Gerard van den Berg. Ik vond haar een erg mooie, sjieke en beschaafde dame met witachtig blond haar.

Ze is nauwelijks veranderd; ze is een mooie, zeer goed verzorgde oudere dame van bijna tachtig, en ze draagt haar goudgrijze haar nog steeds laag opgestoken. Eigenlijk vind ik haar nagenoeg hetzelfde gebleven. Dat komt: als tiener vond ik haar destijds al een wat oudere vrouw, hoewel ze dat in werkelijkheid natuurlijk niet was. In 1970 was ze even in de veertig. Ze is nu alleen wat voller geworden en ze loopt met een rollator. Vlak voor ze op moest treden duwde ze die met een flinke schuiver van zich af, liep aan de arm van de gastheer de trap op naar boven, en hield haar praatje achter de microfoon, standvastig. Onderhoudend. Geroutineerd. Vakkundig. Alleen inhoudelijk kon je merken dat een oudere dame aan het woord was, doordat de tekst die ze uitsprak relateerde aan vroeger en nu.

Gek toch hoe mensen die optreden leeftijdsloos kunnen worden. Volgens mij is het waar: als oude mensen niet mogen blijven bloeien gaan ze kwijnen. Maar als ze de kans krijgen om letterlijk en figuurlijk in het leven te blijven optreden, worden ouderdom en gebreken een last die je bij tijd en wijle van je af kunt schudden.

Written by Ted

24 september 2007 at 08:20

Geplaatst in Geen categorie

Max Velthuijs-prijs

Mance_2Gisteren werd in het Letterkundig Museum te Den Haag de eerste Max Velthuijs-prijs uitgereikt aan Mance Post. Er hadden zich zo veel mensen aangemeld dat er niet voldoende plaats was in de zaal, en daarom kreeg men bij binnenkomst van het gebouw een brief in de hand gedrukt met het verzoek aan de jongere bezoekers om de zitplaatsen af te staan aan de oudere. Dat was prima, maar verderop in de brief stond een stuitende passage: Wie wat minder goed dan goed met Mance bevriend is, wordt verzocht in de foyer de uitreiking te volgen. Daar hing een monitor, maar vxc3xb3xc3xb3r het tijd was dromde iedereen de zaal al in, want niemand, die de moeite had genomen om te komen, wilde op die manier afgezeken en gediskwalificeerd worden. UIteindelijk viel het wel mee, geloof ik – ik zat zelf achter in de zaal en weet niet of er werkelijk mensen in de foyer waren achtergebleven.

Het programma was lekker bondig met nergens uit de toon vallende betogen – de meeste werden met humor gebracht – en een aangenaam klinkend muzikaal intermezzo van piano, viool en klarinet. Men ervoer de verhalen die Guus Kuijer en Toon Tellegen speciaal voor de gelegenheid geschreven hadden als de hoogtepunten, en het dankwoord van Mance was innemend. Ze ging een halve meter naast de microfoon staan en in plaats van dat iemand zei dat ze erxc3¡chter moest staan, werd het geluidsvolume van de microfoon verder opengedraaid, waardoor we goed konden horen hoe het glaasje water werd opgepakt en neergezet.

Opvallend was dat een paar oude rotten in het vak aanwezig waren. Tonke Dragt was er, maar ook Miep Diekmann, die er als vanouds hip uitzag en het schijnt dat ze na een oogoperatie weer iets beter kan zien. Tot mijn spijt kon ik ze allebei niet meer vinden toen ik kans zag om ze te gaan begroeten.

Het boekje dat speciaal gemaakt is voor de gelegenheid (zie plaatje) vond gretig aftrek (mensen die in paren kwamen mochten niet xc3xadxc3xa9der een boekje meenemen; iedereen haalde meteen – in plaats van te wachten tot het einde – een exemplaar uit angst dat er niet genoeg waren). Er zit een cd in met een interview met Mance, dus een heus collector’s item.

Written by Ted

21 september 2007 at 06:55

Geplaatst in Geen categorie

Blokken en strepen

Gisteren heb ik nog wat correcties aangebracht in de drukproef van het nieuwe boek en verder kon ik niks doen omdat er momenteel buitenshuis aan gewerkt wordt, dus ik wist even niet wat ik moest doen. Daarom ben ik met mijn ziel onder mijn arm naar de Bijenkorf gegaan om te zien of ik een leuk hemd of een aardige trui zag die ik wilde kopen. De trend voor dit najaar is kennelijk zwart en grijs, want alles is zwart en grijs, wat wel mijn favoriete kleuren zijn, al draag ik tegenwoordig veel spetterende kleuren, zoals beige. Maar ik heb niks gekocht, want ik ergerde me weer dxc3xb3xc3xb3d. Bij de Bijenkorf denken ze dat alle mannen geruite hemden willen dragen en als ze dat niet willen, willen ze strepen, denkt het warenhuis, en als ze gxc3xa9xc3xa9n geblokte of gestreepte hemden willen, dan rotten ze maar op. Ik snap er helemaal niets van dat modeontwerpers niks anders voor heren kunnen verzinnen dan ruiten en strepen. xe2x80″ Ze vragen mij wel eens: hoe blijft jouw collega Hans H. toch zo slank? Nou, die weigert hemden met blokken en strepen te dragen, dus die snelt, strompelt en sleept zich de hele wereld door op zoek naar blokloze hemden en weet elke keer in het openbaar te verschijnen in een hemd zxc3xb3nder de gehate motieven. Hulde, hulde! Ik loop zxc3xa9lf vergeefs door de Bijenkorf, druip af en denk: dat hemd met die herfstblaadjesmotieven kan nog wel een jaartje mee.

Vanmiddag ga ik naar Den Haag voor de prijsuitreiking van de eerste Max Velthuijs-prijs aan Mance Post en ik trek een motiefloos beige hemd aan, denk ik, met beige jasje en een beige broek met een eh, met, eh, met een klein streepje.

Written by Ted

19 september 2007 at 22:00

Geplaatst in Geen categorie

Receptuur verbeterd

BamiDe Chinese bami van Albert Heijn vond ik wel lekker, dus die kocht ik regelmatig voor als ik geen tijd had om te koken.

Nu hebben ze de receptuur verbeterd. Dat staat groot op het pak. Van mij hoefde dat helemaal niet, want ik was tevreden, maar kennelijk hebben veel klanten gexc3xabist dat de receptuur verbeterd werd, want dat is nu gebeurd. Dat wil zeggen: ze hebben de receptuur verxc3¡nderd. In plaats van stevige mie zit er nu brokkelige, korrelige mie in, en die suggereert overduidelijk dat het bij de verbetering van de receptuur niet is gegaan om verbetering van de kwaliteit van het product, maar om verbetering van de winstmarge op het product. Nu er goedkopere mie in zit, het belangrijkste bestanddeel van bami, kan Albert Heijn er veel meer aan verdienen.

Mijn recept voor geroosterde satxc3xa9 ajam: marineer blokjes kipfilet in een mengsel van een halve eetlepel zoute ketjap (asin) en anderhalve eetlepel zoete ketjap (manis) met een theelepel sambal. Doe vlak voor het maken van de satxc3xa9 de keukendeur op slot, nadat je geroepen hebt: Ik ga de satxc3xa9 ajam roosteren, dus tegen de walm doe ik de deur even dicht! Niet binnenkomen, want anders ruikt het hele huis ernaar!*

Giet de kipblokjes af en vang de marinade op. Roer een scheutje door een klodder pindakaas die je in een steelpannetje hebt gedaan en leng aan met water of melk. Breng aan de kook en proef dan pas, vanwege de mogelijke salmonella die de kip in de marinade heeft achtergelaten. Voeg marinade, water of melk toe naar eigen smaak en zet vuur op zijn laagst tot de gewenste dikte is bereikt. Er kan naar smaak wat gember bij.

Zet koeken- of grilpan met antiaanbaklaag op vuur en bak hierin de blokjes kip (al of niet aan stokjes geregen). Blijf erbij staan en zie hoe de suiker in de marinade karamelliseert tot donkere plekjes. Zet het vuur niet te hoog, want het mag maar een heel klein beetje verbranden. Als de kip gaar is en de randjes zien er geroosterd uit, is het klaar. Was de koekenpan meteen af en zet weg. Serveer de geroosterde ajam niet met de satxc3xa9saus eroverheen, want dan gaan de knisperrandjes soppen.

*Als je een open keuken hebt kun je deze "geroosterde" satxc3xa9 ajam niet maken wegens kans op betrapt worden.

Written by Ted

17 september 2007 at 22:02

Geplaatst in Geen categorie

Plint

PlintDe nieuwe brochure van Plint is uit. Plint is destijds begonnen – volgens mij als initiatief van Frank Eerhart; in ieder geval leidde hij Plint de eerste jaren – met het uitgeven van prachtige posters met gedichten erop, gecombineerd met werk van beeldend kunstenaars, en inmiddels brengt Plint allerlei mooie en grappige artikelen op de markt die van gedichten zijn voorzien.

Daar zit al jaren geen gedicht van mij meer bij. Dat zit zo: de nieuwe baas bij Plint had mijn gedicht De ware uitgekozen en gepubliceerd met een beeld waarvan ik nogal schrok: de kunstenaar had mijn liefdesgedicht niet beschouwd als iets tussen mens en mens, maar tussen mens en hond, en dat was mijn bedoeling helemaal niet geweest. Omdat de poster al klaar was, heb ik het zo gelaten, want er was toch niks meer aan te doen. Maar toen de poster opnxc3xadxc3xa9uw zou worden uitgegeven in het kader van het jubileum van Plint en daar toestemming voor benodigd was, heb ik die niet gegeven. De leidster van Plint ontstak in woede en riep mij toen toe: Dan komt er van jou nooit meer een poster bij Plint!

Ze heeft altijd woord gehouden, maar wel de poster met de gewraakte afbeelding in het bestand gehouden, waardoor er txc3xb3ch een gedicht van mij bij Plint verkrijgbaar is. Dus wie zelf wil kijken of gedicht en beeld bij elkaar horen, of benieuwd is naar de fraaie posters en andere artikelen met gedichten erop, kan terecht bij: http://www.plint.nl.

Written by Ted

16 september 2007 at 06:52

Geplaatst in Geen categorie