tedvanlieshout.nu archief

Ted van Lieshout: webarchief

Archive for oktober 2008

Ik en de Antillen

Maxtak_2Morgen gaat in Den Haag Ik en de koningin in premixc3xa8re. Filmorkest Max Tak heeft mijn gelijknamige boek omgewerkt tot een theaterstuk en ik heb daar liedjes bij geschreven. Mede ter gelegenheid daarvan komt er, volgende week, een nieuwe uitgave van Ik ben een held. Daarin staan de eerste drie verhalen over een heldhaftig jongetje en zijn vader. Het werd gepubliceerd in 1990 en het is een van die weinige boeken die zijn uitgekozen door zowel de Griffeljury (Vlag & Wimpel) als de Kinderjury (Getipt). Over hetzelfde stel schreef ik jaren later nog het verhaal Goochelaar! en Ik en de koningin, dat nu dus vanaf morgen in het theater is te zien.

Ik ben een held heeft een nieuw omslag gekregen, de tekst is herzien en de tekeningen van destijds zijn opgefleurd met een kleurtje. Helaas zal ik er niet zijn als het boek uitkomt. Ik zal ook de premixc3xa8re van het stuk Ik en de koningin niet kunnen meemaken, omdat ik vandaag voor enige tijd naar het buitenland vertrek. Ik ga voorlezen op scholen op Aruba en Curaxc3xa7ao. Mijn snorkel gaat mee, want ik heb zo nu en dan vrij en dan plons ik in zee!

Op www.ikendekoningin.nl kun je alles lezen over het theaterstuk.

Advertenties

Written by Ted

30 oktober 2008 at 23:03

Geplaatst in Geen categorie

Lijn zestien

Ik zat vanavond in tram zestien op weg naar huis. Het was ongeveer kwart voor acht. Een man stapte binnen en hij gedroeg zich raar. Je kon duidelijk zien dat hij dronken was. Je kon het ruiken ook. Stomdronken was hij. Een vrij knappe man van een jaar of dertig. Hij zwalkte, hield zich niet goed vast en viel telkens haast om. Ik lette goed op, want ik wilde erop voorbereid zijn als hij tegen me aan zou vallen. Ik overwoog om op te staan en elders in de tram te gaan zitten, maar het was vol. Toen de mevrouw voor mij de tram verliet plofte hij op haar stoel neer en ik was daar blij mee, want dan zxc3¡t hij tenminste en kon niet omvallen. Maar hij bleef lastig: hij riep onverstaanbare dingen, gooide zijn tas van zich af, viel in slaap, werd dan luidruchtig wakker; aan zijn gebrabbel te horen was hij uit oost Europa.

Bij de volgende halte kwam een jonge vent binnen met een telefoontje aan zijn oor, en die beet meteen van zich af toen de dronken man luidruchtig was. Hij zei, als ik het goed verstaan heb: "Rustig, paardenkop!"

De dronkeman vond dat kennelijk geestig, want hij ging zitten verzinnen hoe hij die knaap terug moest noemen. Uiteindelijk kwam hij op: oliebol. Je kon toen aanvoelen dat het mis ging lopen, want die jonge knul ging zelfverzekerd voor de dronkaard staan en zei: "Ja, je vxc3¡der!"

De dronkeman maakte toen op zijn beurt de vader van die jongen uit voor oliebol, en toen haalde die knul uit en begon de dronkeman klappen te verkopen. Een mevrouw trok aan de arm van de jongen, want de dronkaard was geen partij. Dat had die knul natuurlijk allang gezien. Als iemand op een stoel zit en hij is stomdronken, en jij staat schuin boven hem, dan maakt die ander geen schijn van kans. Hij sloeg en stompte de man zeker vier of vijf keer, heel hard; we zagen wat bloed opspatten, en toen ging de knul haastig de tram uit bij de eennalaatste halte voor het station.

De dronkaard bleef voor pampus op zijn stoel zitten en een meisje dat net was ingestapt reikte hem haar zakdoek aan. Maar die pakte hij niet. Iedereen keek naar hem, maar niemand deed wat. Toen de tram bij het station aankwam, stroomde de tram in enkele seconden helemaal leeg. Alleen die man zat er nog.

Ik had achter de dronkaard gezeten, stond op en keek even naar hem. Zijn ene oog was dichtgeslagen en hij had er een snee onder. Hij was niet bewusteloos, maar wel zeer versuft. Ik liep door de verlaten tram naar de bestuurder en vertelde wat er was gebeurd. Samen liepen we naar achter om te kijken naar die man, en toen kwamen mensen van de politie en die namen het over. Wat er verder met die man is gebeurd, weet ik niet.

Written by Ted

30 oktober 2008 at 22:15

Geplaatst in Geen categorie

Huisvlijt

PjotrAfgelopen vrijdag schreef recensent Pjotr van Lenteren (foto) in De Volkskrant over het nieuwe boek van Daan Remmerts de Vries: xe2x80x98Wel roept Bernie King en de magische cirkels ook bij deze auteur de vraag of we zijn werk nog wel serieus moeten nemen. Hij is bekend van Godje (2002, Gouden Griffel) en De noordenwindheks (2004, Zilveren Griffel), twee behoorlijk overladen, realistische literaire novelles over gekwelde kinderen. Daarnaast maakte hij strips, chicklit en een aantal slordig geschreven bijdragen aan de populaire brugklassersoap Vlinders. Een griezelboek kon daar kennelijk ook nog wel even bij. Dat is natuurlijk niet verboden. Maar het irriteert wel dat hij de ene keer in uiterst verzorgd Nederlands een Griffel wint en de andere keer met slordige zinnen en een afgeraffeld plot een potentixc3xable bestseller in elkaar draait.xe2x80x99

De vraag is waarom Pjotr van Lenteren gexc3xafrriteerd is. Hij wordt immers op zijn wenken bediend met het soort boeken waar hij zelf jarenlang om gevraagd heeft: wel spannend, wel goed, maar niet te literair. Het antwoord van Pjotr laat zich raden: het moet wel spannend en wel goed zijn, maar ook beter geschreven . Zo ongeveer zal zijn antwoord wel luiden, al leidt een beter geschreven boek dan weer tot de kritiek dat het te literair is, en zo kun je dxc3xb3xc3xb3rgaan. Interessanter is misschien de vraag waarxc3xb3m schrijvers die te boek staan als literaire schrijvers, zoals Daan, boeken schrijven die niet passen in dat literaire plaatje; boeken die wat meer gericht lijken te zijn op het populairdere genre.

Natuurlijk ligt een deel van het antwoord voor de hand: daar hebben die schrijvers zin in! Maar misschien heeft het daarnxc3¡xc3¡st te maken met veranderingen die de laatste jaren hebben plaatsgevonden. Recensenten zijn, op de een of andere manier, anders gaan selecteren en beoordelen. Naar het schijnt is de smaak, met Pjotr mee,  in de richting gexc3xabvolueerd van het minder literaire hoogstandje, waardoor de literaire boeken een beetje buitenspel zijn komen te staan. Ook bij de prijzen is er een verschuiving te zien in de richting van het minder literaire boek bij minder literair georixc3xabnteerde uitgeverijen. Het is helemaal niet meer vanzelfsprekend dat het boek dat literair het best is ook daadwerkelijk naar huis gaat met de prijzen. Een goed voorbeeld daarvan was het niet toekennen van een Zilveren Zoen aan het boek van Aidan Chambers. Los van de inhoudelijke discussie over Dit is alles: de jury verklxc3¡xc3¡rde waarom het boek geen prijs kreeg en bekroonde een werk waarvan men vond dat het beter paste in de literaire omgeving van de doelgroep. Iets wat strikt genomen een oneigenlijk argument is, omdat niet de doelgroep maatgevend is voor kunst, maar de kunstenaar. Daar ligt dan ook een deel van het probleem: kinder- en jeugdliteratuur wordt op dit moment minder gezien als kunst en meer als, nou ja, huisvlijt.

Fluctueringen in de waardering voor kinder- en jeugdboeken zijn normaal, maar ze zetten de wereld voor schrijvers ook een beetje op zijn kop. Hoe moet je als schrijver reageren op zulk soort veranderingen? Als je een literair werk hebt gemaakt en je krijgt er geen prijs voor omdat die gaat naar een minder literair boek, wat mxc3xb3xc3xa9t je daar als literair auteur dan mee? Niks van aantrekken en tegen de klippen op je eigen ding blijven doen? Voor veel schrijvers, die met schrijven hun brood verdienen, zit er weinig anders op dan mxc3xa9xc3xa9 te gaan met de mode en te proberen om daarin een nieuwe, eigen plaats te vinden. Schrijvers die dat niet doen en vast blijven houden aan boeken die niet meer gerecenseerd worden, niet meer bekroond, niet meer opgemerkt en niet meer gekocht, kwijnen weg. Zoals alles wat niet gekoesterd wordt.

Written by Ted

26 oktober 2008 at 11:08

Geplaatst in Geen categorie

Sea buckthorn

Img629In de Allerhande, het blad van de Albert Heijn, staat een advertentie van Cool Best. Dat is een goed merk, daar wil ik het niet over hebben. Maar ze hebben drie nieuwe sappen op de markt waar ik me aan erger. Over pomegranate (granaatappel) heb ik het eerder al eens gehad, maar nu is er ook axc3xa7ai en sea buckthorn. Nxc3xb3xc3xb3xc3xb3it van gehoord. An sich zou ik het leuk vinden om te proeven hoe die vruchten smaken, maar daar krijg ik de kans niet voor, want Coolbest maskeert ze, net als alle andere fruitsapproducenten, door ze te mengen met andere vruchtensappen, waaronder – in naam – passievrucht en kiwi. Wat mij ergert is dat het een truc is. Ik ben niet de enige die niet weet hoe die vruchten smaken; vrijwel nxc3xadxc3xa9mand weet het, dus ze kunnen er mee doen wat ze altijd doen: ze pakken een goedkope sapsoort zoals appel of druif en voegen daar een druppeltje van wat anders aan toe, en noemen dat dxc3xbaxc3xbar, zoals sea buckthorn en axc3xa7ai xe2x80″ geen haan die er verder naar kraait.

Toch is er een voordeel. Die granaatappel is er al een poosje, en kennelijk heeft dat de belangstelling van het publiek gewekt, want ik zag bij AH in de fruitschappen granaatappel liggen. Dus je kunt nu daadwerkelijk proeven hoe zoxe2x80x99n vrucht smaakt (gewoon naar appel!) en wellicht gebeurt dat straks ook met sea buckthorn. En dat vind ik wel weer goed.

Is er dan niks te klagen over AH? Jazeker wel! Ik geef als dessert wel eens ijs op een hoorntje omdat dat voor veel volwassenen een nostalgisch leuk toetje is. Die hoorntjes kocht ik altijd bij AH, maar nu hebben ze die uit de schappen gehaald. Dus ik kan ineens geen ijshoorntjes meer krijgen! Daar heb ik flink de pest over in, want zoals ik eerder al eens verteld heb, zijn er in het centrum van Amsterdam geen alternatieven voor de AH. Mijn buurvrouw en ik dromen wel eens dat wij een Lidl in de buurt hebben, maar het blijft bij dromen.

Written by Ted

24 oktober 2008 at 22:04

Geplaatst in Geen categorie

Liegen tegen kinderen

PinokkioUit een Engels onderzoek blijkt dat ouders massaal liegen tegen hun kind, vooral om hun zin te krijgen. Veel van de leugens komen uit de eigen jeugd van de ouders, zoals dat je van spinazie sterk wordt en dat de bel van de ijskar betekent dat het ijs op is (voor mij is die laatste nieuw!). Een kwart van de ouders vertelt hun kinderen dat je geslachtsdeel eraf valt als je er te veel mee speelt, terwijl iedereen weet dat je er in werkelijkheid doof van wordt en er ruggenmergverzwakking van krijgt. Ouders liegen ook tegen hun kinderen om ze te beschermen tegen de waarheid en als ze een antwoord niet weten.

Hier is de top 10 van leugens die ouders hun kinderen vertellen:

1. Father Christmas only comes to good little children (84 per cent)

2. Father Christmas only visits children who go to sleep (81 per cent)

3. Sitting too close to the TV makes your eyes go square (60 per cent)

4. Spinach makes you strong (48 per cent)

5. If you cross your eyes the wind will change and they’ll stay there (39 per cent)

6. An apple tree will grown in their tummies if they eat apple pips (27 per cent)

7. If children play with their privates too much, they will drop off (25 per cent)

8. The ice cream van only play music to let children know it has run out of ice cream (22 per cent)

9. Eating crusts will put hair on your chest (22 per cent)

10. The police arrest children who swear (20 per cent)

Written by Ted

23 oktober 2008 at 06:19

Geplaatst in Geen categorie

BNO kinderboekillustratorenbijeenkomst

Vrijdag 24 oktober vindt er een boeiende bijeenkomst plaats in het gebouw van de BNO (Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers), waarbij al of niet beginnende kinderboekillustratoren lezingen kunnen bijwonen van Ria Turkenburg en Klaas Verplancke.

Ria is acquirerend redacteur bij uitgeverij Leopold en in die functie komt ze vertellen over contacten tussen illustratoren en de uitgeverij. Maar ze is ook de vrouw met wie ik de afgelopen twintig jaar mijn poxc3xabzieprentenboeken maakte! Dan zaten we naast elkaar achter haar computer, dan wees ik aan wat ik wilde, en dan voerde Ria dat uit. – Ria heeft dus echt verstand van zowel het uitgeven van boeken als het vormgeven ervan; ze heeft veel ervaring met illustratoren, waaronder uitermate lastige, zoals ik.

Ook Klaas Verplancke, een van de meest veelzijdige illustrartoren van dit moment, komt een lezing geven. Ik mocht al eens een lezing van hem meemaken in Vlaanderen, en die was indrukwekkend en inspirerend, dus beslist aan te raden.

Maar aanraden hoef ik helemaal niet meer te doen, want de inschrijving is al gesloten wegens VOL! Toch is het opletten geblazen voor degenen die erheen gaan. De BNO is namelijk verhuisd en heeft dat niet aan de grote klok gehangen. Ik kwam er zelf achter doordat het adres me vreemd voorkwam. Ik ben dat toen gaan uitzoeken en zo vond ik uit dat ze nu heel ergens anders in de stad zitten. De Danzigerkade (8a) kun je op deze routebeschrijving vinden: http://www.bno.nl/images/library/File/9%20Overigen/BNO_Routebeschrijving.pdf. Via deze link kun je precies lezen wat er overmorgen te doen is: http://www.bno.nl/ontwerpers/agenda/2008/Bijeenkomst_(kinder)boekillustratoren.

Written by Ted

22 oktober 2008 at 08:56

Geplaatst in Geen categorie

Weg bij Het Klokhuis (2)

KhHet Klokhuis begon als een programma dat gemaakt werd door ervaren kindertelevisiemakers. Zo waren alle leden van het beroemde Schrijverscollectief (De stratemaker-op-zeeshow, J. J. de Bom) verbonden aan het programma, dat in 1988 van de grond kwam als cultureel en informatief jeugdprogramma voor de toen nieuwe zender Nederland 3. Gaandeweg, veelal door natuurlijk verloop, zijn de kinderspecialisten vervangen door mensen die kwamen uit de hoek van het cabaret. Zij hadden geen bijzondere ervaring met het werken voor kinderen, maar deden die al doende op. Het gevolg was een verandering in de opvatting van wat boeiend en leuk drama is. Volwassenen die weinig ervaring hebben met werken voor kinderen denken al gauw dat als kinderen poep en overgeefsel voorgeschoteld krijgen, de humor geslaagd is, dus er kwamen steeds meer lollig bedoelde scxc3xa8nes. Mede daardoor werd het drama in het programma platter en xc3xa9xc3xa9ndimensionaler, maar in veel gevallen ook toegankelijker. Ook kwam er onder druk van voortdurende bezuinigingen steeds minder ruimte voor bezinning, diepgang en experiment; was het vroeger nog wel eens zo dat een gedurfde scxc3xa8ne of iets nieuws uitgeprobeerd werd, tegenwoordig worden de risicoxe2x80x99s zoveel mogelijk in een vroeg stadium vermeden en worden experimenten vanuit de redactie gexc3xafnitieerd en gereguleerd, waardoor de schrijvers min of meer buitenspel zijn komen te staan. Daarbij komt dat de driekoppige redactie van het dramagedeelte van het programma bestaat uit, naast een hoofdredacteur, twee leden die meeschrijven aan het programma. Die hebben logischerwijze een voorkeur voor het soort drama dat ze zxc3xa9lf schrijven. Voor de schrijvers die nxc3xadxc3xa9t in de redactie zitten en zich daardoor nauwelijks meer betrokken voelen bij de ontwikkeling en controle van het programma, werkt dat xe2x80″ even logisch xe2x80″ frustrerend. Mijn persoonlijke grief daarbij was dat de redactie graag wilde dat ik gevoelige, tedere scxc3xa8nes maakte, maar de scxc3xa8nes die dat daadwerkelijk waren werden afgekeurd of moesten zodanig worden herschreven dat ze, in mijn ogen, toch weer plat en eendimensionaal waren. Uiteindelijk is dat voor mij ook een van de belangrijkste redenen geweest om op te houden met mijn werk voor Het Klokhuis. Ik vond dat ik te vaak kwalitatief goede scxc3xa8nes moest herschrijven tot een scxc3xa8ne die bij de redactie in de smaak viel, maar naar mijn eigen oordeel ondermaats was. Daar werd ik ongelukkig van.

Written by Ted

20 oktober 2008 at 22:00

Geplaatst in Geen categorie