tedvanlieshout.nu archief

Ted van Lieshout: webarchief

Archive for september 2009

Theo Thijssen-prijs aanstaande donderdag

Img05524 September, dan is het zo ver. Dan krijg ik de Theo Thijssen-prijs in het Letterkundig Museum te Den Haag. Ik wilde er iedereen voor uitnodigen, maar dat mocht niet. Daar is de zaal te klein voor, zeiden ze. Toch wil ik graag xc3xa9xc3xa9n kant van het programma laten zien. Vanwege de vormgeving van Karen Polder en vanwege de foto erop (klik op het plaatje voor een vergroting). – Wat ik erg leuk vond aan de uitnodiging van drie jaar geleden, toen Peter van Gestel de Theo Thijssen-prijs kreeg, was het feit dat er een foto gebruikt was van hem als jonge man. Zo’n foto krijg je bijna nooit te zien, en op een uitnodiging, als daar nou toch een foto op moet, kan best een heel ouwe foto. Het is een prijs voor je oeuvre, en zo’n oeuvre begint al vroeg. Dus toen mij om een foto gevraagd werd, besloot ik het voorbeeld van Peter te volgen en koos deze. Enig idee hoe oud ik geweest zal zijn toen deze foto werd gemaakt?

Advertenties

Written by Ted

19 september 2009 at 07:21

Geplaatst in Geen categorie

Els Beerten met Gouden Lijst

Elsbeerten_laurabertrandsHier is Els Beerten met in haar handen de Gouden Lijst die ze afgelopen zaterdag uitgereikt kreeg. De foto (klik voor een vergroting) is gemaakt door Laura Bertands.

Written by Ted

18 september 2009 at 13:17

Geplaatst in Geen categorie

OV-chipkaart in gebruik

Vandaag voor het eerst mijn OV-chipkaart gebruikt. In de tram. Hij werkt goed. Hij geeft een signaal als je incheckt en als je uitcheckt geeft hij eveneens een signaal; bovendien krijg je, als je tijd hebt om even te blijven kijken, te zien wat je nou precies betaald hebt. Ongeveer twee keer zo veel als voorheen. Iemand zei al: je kunt het best zo lang mogelijk strippenkaarten blijven gebruiken, want dan ben je stukken goedkoper uit. Da’s waar: omgeveer twee keer zo goedkoop. Op twee strippen (45 cent per strip) kan ik ongeveer 10 haltes reizen vxc3xb3xc3xb3r ik bij de zonegrens ben en betaal daar dus 90 cent voor; nu moet ik voor 5 haltes 1 euro betalen met de chipkaart. Dat is dus twee keer zo veel. En dan is nog niet meegerekend dat je ook nog voor de OV-chipkaart zxc3xa9lf moet betalen, waar je vervolgens nog reistegoed op moet laden.

De redenatie van het openbaar vervoer is dat je met de strippenkaart ook 90 cent kwijt bent als je maar xc3xa9xc3xa9n halte reist. Maar dan kun je er voor kiezen om te gaan lopen.

Wel vind ik de chipkaart makkelijk: je houdt hem gewoon voor het apparaat en dat is dat; je hoeft niet meer te vouwen en te friemelen met een strippenkaart, en een ander voordeel is dat je met een persoonsgebonden OV-chipkaart nooit zonder reistegoed hoeft te zitten. Nadeel is weer wel dat als je je kaart verliest, het veel gedoe is om aan een nieuwe te komen. Hoe veel dat dan kost, weet ik niet.

Enfin, ik kan er verder niks aan doen: de OV-chipkaart maakt het reizen met het openbaar vervoer aanmerkelijk duurder, maar zo lang je nog mag reizen met de strippenkaart kun je die het best gebruiken voor langere afstanden (houdt zonegrenzen in de gaten!) en de chipkaart voor korte afstandjes.

Written by Ted

17 september 2009 at 21:26

Geplaatst in Geen categorie

We zijn aan de vroege kant

TreinWie in het weekend met de trein tussen Amsterdam en Eindhoven moet reizen, heeft pech. Dan wordt er om de haverklap aan het spoor gewerkt en rijdt de trein niet op dat traject. Zondag was het weer raak. Ik moest om half zes in Eindhoven zijn en dacht met de trein van drie uur op tijd te zijn, want ik nam al expres een trein eerder. Ik wist namelijk van eerdere ervaringen dat als je in Utrecht de trein uit moet, het leed het grootst is. Van niemand kun je daar de juiste informatie krijgen, nergens word je de weg gewezen, en de bussen staan zo ver weg, dat het nagenoeg onvindbaar is; de enige kans die je hebt is dat de mensen die vxc3xb3xc3xb3r je uit lopen weten waar ze moeten zijn en welke bus ze moeten hebben.

Toen de speaker in Utrecht zei dat er twee mogelijkheden waren: xc3xb3f je nam de trein via Nijmegen die door zou rijden naar Eindhoven, xc3xb3f je nam de bus voor de stopplaatsen tussen Utrecht en Den Bosch, dacht ik er goed aan te doen de trein via Nijmegen te nemen, want ik moest vxc3xa9rder dan Den Bosch. Had ik maar niet geluisterd: het duurde tergend lang, omdat de trein overal een kwartier lang stopte en pal voor het station van Den Bosch bleef hij stil staan omdat, zo zei de conducteur door de intercom, "We aan de vroege kant zijn." Om kwart over zes was ik pas in Eindhoven, na drie uur en een kwartier!

Terug ging het totaal anders. In Den Bosch moesten we uit de trein en boven aan de roltrap stonden meteen borden waarop stond in welke richting je moest lopen. Die stonden overal klaar, zodat het onmogelijk was om verkeerd te gaan. Op het perron waar je naartoe geleid was, was bij een zijuitgang een hek geplaatst waar iemand stond die zei welke bus je moest hebben: de bus die rechtstreeks naar Utrecht ging of de stopbus. Ik zat onmiddellijk in de juiste bus en die reed in iets minder dan een uur naar Utrecht. – Geweldig geregeld in Den Bosch!

Maar in Utrecht was het weer raak. De bus stopte zo maar ergens. Niemand zei waar je naartoe moest; niemand was gexc3xafnteresseerd (xc3¡ls je al NS-medewerkers zag stonden ze te roken of met hun armen over elkaar). Omdat ik toevallig vaker in Utrecht van het kastje naar de muur gestuurd ben, wist ik inmiddels waar de Jaarbeurs-ingang van het station is en zodoende liep iedereen achter mxc3xadj aan. – Ik liep stevig door, waardoor ik mijn trein haalde, en zodoende was ik in twee uur van Eindhoven naar Amsterdam gereisd, maar een half uur extra reistijd dan normaal.

Tip: als je op Utrecht Centraal moet overstappen van trein op bus of andersom, wees je er dan van bewust dat je geen of verkeerde informatie krijgt en dat niemand in reizigers is gexc3xafnteresseerd: loop linea recta naar het Jaarbeursplein, want daar staan bussen. De bussen waar de mensen voor staan te dringen terwijl NS-medewerkers net doen of ze er niet bij horen, zijn de bussen naar Den Bosch. Als je in Den Bosch moet overstappen, volg dan gewoon de aanwijzingen die daar door het personeel zijn voorbereid.

Written by Ted

16 september 2009 at 06:23

Geplaatst in Geen categorie

Resultaat Middag van het Kinderboek

Heeft de Middag van het Kinderboek resultaat gebracht, vroegen sommigen zich af? In het boekenvakblad Boekblad meldt reporter Vincent Elzenga er het volgende over:

‘De Middag van het Kinderboek die afgelopen zaterdag werd gehouden in de Openbare Bibliotheek Amsterdam, heeft ertoe geleid dat WKU en VvL binnen vier weken met elkaar om tafel gaan zitten. VvL-coxc3xb6rdinator Janne Rijkers en NUV-voorzitter Ria Derks zegden beiden toe dat het modelcontract voor kinderboeken uiterlijk zomer 2010 rond zal zijn. Derks zal zich meer bemoeien met het proces en aanschuiven bij de eerste vergadering.

Een ander voortvloeisel van de Middag, vertelde organisator Ted van Lieshout, is dat er een denktank wordt opgericht waarin auteurs en uitgevers zullen plaatsnemen. Binnen die omgeving zullen ze praten over inhoudelijke aspecten als e-books, nieuwe trends en ontwikkelingen en niet over de zakelijke details. Wie en wanneer er in zullen plaatsnemen wordt binnenkort bekend.’

In de berichtgeving is een foutje geslopen: Ria Derks is voorzitter van de GAU, niet van de NUV. Het Nederlands Uitgevers Verbond kent afdelingen en daarvan is de Groep Algemene Uitgevers er xc3xa9xc3xa9n van. De Werkgroep Kinderboekenuitgevers is onderdeel van de GAU.

Written by Ted

15 september 2009 at 06:30

Geplaatst in Geen categorie

Dankwoord Els Beerten

Elsbeerten_jansimoenDames en heren, met xe2x80x98Allemaal willen wij de hemelxe2x80x99 wilde ik een boek schrijven over helden. Dat was niks nieuws, al mijn vorige boeken gingen over helden, vooral over zij die het nog niet waren maar wie-weet-misschien-ooit. Meestal lukte het hen wel.

Maar wat als dat verlangen mijn personages volledig de foute kant uitdreef?

Hoe verliep het dan met hen?

De tweede wereldoorlog werd mijn setting. De tweede wereldoorlog was immers een periode van extreme keuzes, keuzes die vaak gedreven werden door het verlangen held te worden.

Al heel snel echter had ik door dat ik niets, maar dan ook helemaal niets wist van die tijd.

In het begin was ik er nog gerust in, mijn vader zou mijn grootste bron worden. Ik kende zijn fascinerende verhalen over de oorlog, de onschuldige vertelsels over een spannende kindertijd. En ik dacht: nu is het moment gekomen waarop hij me ook alle xc3¡ndere verhalen zal vertellen.

Ondertussen was ik al begonnen met schrijven en hield ik al behoorlijk veel van mijn personages. Ik ging op zoek naar andere vertellers. Tegelijkertijd werd mijn vader alsmaar nerveuzer. Hij waarschuwde me. Als ik niet uitkeek, zouden ze wel eens mijn huis komen platbranden. Het duurde een tijd voor ik snapte wie hij met ze bedoelde, maar zijn woorden hadden effect. Want met nog groter koppigheid schreef ik verder. En niemand zou mijn huis komen platbranden.

Ik vond mijn vertellers. Negen oudere mannen uit alle hoeken van Belgixc3xab, waarvan er uiteindelijk vier me op de onmogelijkste momenten van de dag en de nacht hielpen met mijn vragen. En dat deden ze met een vanzelfsprekendheid waar ik vaak versteld van stond. Langzaam kreeg ik de wereld die in mijn hoofd zat ook in mijn vingers en vanaf toen werd het schrijven van dit boek bijna een feest.

Zonder mijn vader en deze mannen zou dit boek nooit dit boek geworden zijn. Tegelijk hebben ze me laten ervaren dat een mens pas xc3xa9cht kan weten hoe iets is als hij het zelf meemaakt. Ik ben hen daar zeer dankbaar om.

Toen het boek af was, vertrok het naar mijn uitgever Querido. Ik dank hen om hun vertrouwen in mijn verhaal, en om de waarde die het huis hecht aan goede redacteuren. Ik vergeet nooit de schitterende opmerkingen van Jacques Dohmen en Dik Zweekhorst, ze zetten me altijd aan het denken en altijd werd ik er beter van, en mijn boek ook. Bedankt. En vooral blijven doen, Dik, en nu ook Myriam.

En dan was er Belle Kuijken. Belle is de redacteur die mijn boek met een loep heeft gelezen. Ze is goud waard om haar professionalisme, haar betrokkenheid en liefde voor mijn verhaal, haar perfecte aanvoelen van wat ik wilde vertellen.

Mijn boek is de wereld ingegaan, en de lezers zien het graag. Een mens kan het draaien of keren zoals hij het wil, maar als lezers jouw boek hxc3xban boek noemen, hxc3xban boek want xe2x80″ zo zeggen ze – erin staat geschreven wat zij net niet onder woorden kunnen brengen, – of ze nu vijftien zijn of vijfentachtig, – wel, dat is van het mooiste wat er is.

En toen kwam de tijd dat de prijzen werden uitgereikt. Prijzen zijn geweldig om te krijgen. Een groep mensen die beslist dat je boek een kroon verdient, of in dit geval een gouden lijst, en nog wel een lijst met een kroon, dat is gewoon heerlijk.

En de gouden lijst kwam er omdat de zoen was afgeschaft.

Dat de gouden zoen ter ziele ging, dat snapte ik niet zo goed.

Het was een van de weinige prijzen die uitsluitend boeken voor jongeren bekronen. Een belangrijke prijs, die boeken nog meer bij jongeren bracht. Dat had ik in 2004 zelf mogen ervaren met xe2x80x98Lopen voor je levenxe2x80x99 . De gouden zoen is goed geweest voor mijn boek, wat onder andere tastbaar merkbaar was in de opeenvolgende drukken die het kende.

En ik was niet de enige die het een prachtige prijs vond. Want datzelfde jaar mocht ik samen met een hele groep prijswinnaars bij de koningin op de koffie. Ze nam me even apart: hm, mevrouw Beerten, de gouden zoen, zei ze, dat lijkt me absoluut een van de mooiste prijzen om te winnen, u moet daarmee wel erg gelukkig zijn.

Ik beaamde haar woorden volmondig en niet eens omdat zij koningin is en sowieso altijd gelijk heeft.

Een prijs kan de lezer dichter bij het boek brengen. En waarom dat nog zo slecht niet is? We weten allemaal hoezeer boeken jongeren – mensen tout court xe2x80″ ervaringen kunnen aanreiken zonder de blutsen en de builen die ze zouden oplopen als ze elke seconde van hun leven zelf de wildernis introkken.

Een mens loopt zo al genoeg blutsen en builen op, hij mag wel wat gespaard worden.

Ik wil dan ook heel oprecht Ted Van Lieshout en Hans Hagen bedanken, die het initiatief namen om  een nieuwe prijs te installeren. Een prijs die boeken voor jongeren weer een forum wil geven. En dat zij wilden dat die prijs, na de selectie door veertien recensenten vervolgens door een vakjury van collegaxe2x80x99s zou worden toegekend, maakt het meteen tot een van de mooiste prijzen om te winnen.

En met heel mijn hart wens ik de prijs een lang leven toe.

Natuurlijk hoopte ik dat mijn boek genomineerd werd.

Toen ik hoorde dat het zo ver was, ben ik beginnen juichen. Wat niet zo simpel was, ik zat op de fiets, in de afdaling van een erg steile berg in de Alpen. Tegelijk ben ik heel hard gaan remmen, ik mocht nu echt niet vallen, daar was ik te gelukkig voor.

En nu win ik die fantastische prijs. Ik sta hier wel stil, maar vanbinnen zit alles te springen en te dansen van blijdschap. Ik wil dan ook de jury van harte bedanken dat zij ervoor kozen om mijn boek te bekronen. Het was voor mij sowieso al een hele eer om te staan tussen de twee prachtboeken die xe2x80x9cDe gelukvinderxe2x80x9d en xe2x80x9cVoor jou tien anderenxe2x80x9d zijn.

En ik hoop van harte dat onze nominaties, de tiplijst en de bekroning onze boeken nog meer de wereld insturen. Zodat onze verhalen nog meer die van iedereen worden.

Uiteindelijk ben ik bijna vier jaar lang met dit boek bezig geweest. Die vier jaren zijn van het allermooiste wat mij had kunnen overkomen. En ik kon alles delen met mijn man Koen en mijn kinderen Eva, Ben en Thijs, zelfs de uren en uren die ik achter mijn computer doorbracht. Als er iets de hemel op aarde is.

Ik dank u.

Els Beerten.

Written by Ted

14 september 2009 at 11:31

Geplaatst in Geen categorie

Juryrapport de Gouden Lijst

Gouden_lijst2_2 De jury van de Gouden Lijst wil nadrukkelijk alle genomineerde boeken in de schijnwerpers zetten.

Drie warme handdrukken gaan gelijkelijk naar Allemaal willen we de hemel van Els Beerten, Voor jou tien anderen van Mirjam Oldenhave en Cynthia van Eck en De gelukvinder van Edward van de Vendel en Anoush Elman. Boeken die het waard zijn geprezen te worden.

Allemaal willen we de hemel is een boek dat door de gekozen structuur en de wisselende perspectieven een prachtige gelaagdheid heeft. Het verhaal geeft zich niet direct gewonnen, maar de verschillende vertelstemmen zijn authentiek  en loodsen de lezer naar binnen. Alle personages worden genuanceerd neergezet, niemand is domweg goed of slecht. Het boek is spannend, ontroerend en maakt inzichtelijk dat het leven niet zo simpel in elkaar steekt: iedereen moet  keuzes maken die voor hem of haar onvermijdelijk zijn en de uitkomst is onzeker. De plot is onvoorspelbaar, het verhaal kantelt en inzichten verschuiven zodat er een nieuw licht op de daden en motieven van de karakters wordt geworpen. Het wemelt van de mooie zinnen en rake observaties. Het  is een liefdevol boek omdat iedereen een eigen stem krijgt en al die stemmen evenveel recht van spreken hebben.
Voor jou tien anderen is een naturel, invoelbaar geschreven verslag van een ongewone jeugd. Ontroerend is de solidariteit van Cynthia, het hoofdpersonage. Ondanks de schrijnende situatie in het illegale kindertehuis van mama Riet, blijft ze geloven dat het allemaal zo slecht nog niet is. Als het pleeggezin uit elkaar wordt gehaald, leert Cynthia met behulp van een therapeute op eigen benen staan. Mirjam Oldenhave gebruikt een prachtig beeld: Voor pasgeboren eendjes is het eerste levende wezen in de buurt van het nest de moeder. Zelfs de rubberlaars van een boerin wordt daar voor aangezien. Blindelings volgen de eendenkuikens. Cynthia loopt bij gebrek aan echte moederliefde ook achter een rubberlaars aan: mamma Riet. Later klampt ze zich op dezelfde manier vast aan de therapeute. Ze zal moeten loslaten, hoe moeilijk dat ook is. De taal is sober. Nergens in dit boek is sprake van effectbejag en juist daardoor wordt de chaos in het kindertehuis van mama Riet zo levensecht.

De gelukvinder is een epos. Overtuigend wordt het leven van Hamayun geschetst. De lange weg die een vluchteling moet afleggen wordt zo overtuigend neergezet dat het soms pijnlijk is om te lezen. Het is knap dat Edward van de Vendel zoveel kan in xc3xa9xc3xa9n boek. Hij beschrijft een maatschappelijk probleem xc3xa9n de binnenwereld van zijn hoofdpersoon. Afghanistan xc3xa9n Nederland. De cultuur van de ouders xc3xa9n de leefwereld van de jongeren. En dat alles zo invoelbaar dat je als lezer moeiteloos wordt meegenomen. Hoewel het een loodzwaar onderwerp is wordt het boek nergens onverteerbaar. Altijd is er ook humor en lichtheid. Des te groter is de ontroering bij de lezer.

                           

Drie warme handdrukken. Helaas is er maar xc3xa9xc3xa9n ferme schouderklop te vergeven. De jury heeft daarover besloten, maar wil nogmaals benadrukken dat er voor haar geen sprake is van winnen of verliezen. Het gaat hier om drie prachtboeken.

Tenslotte wil de jury nog opmerken dat de Gouden Lijst een mooi initiatief is. Het is te hopen dat dit geen eenmalige prijs wordt.

De Gouden Lijst 2009 gaat naar het boek dat de allermeeste indruk maakte op de jury, een boek waarin kleine stemmen van gewone mensen samen een groot verhaal maken: Allemaal willen we de hemel van Els Beerten.

De jury:

Femke Dekker

Bies van Ede

Marjolijn Hof

Tine Mortier

Tjibbe Veldkamp

Amsterdam, 12 september 2009

OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam)

(Foto: Marijke Troelstra)

Written by Ted

13 september 2009 at 06:55

Geplaatst in Geen categorie