tedvanlieshout.nu archief

Ted van Lieshout: webarchief

Archive for juni 2010

Einde Haagse Kinderboekenmarkt?

Overzicht_markt Al enkele decennia wordt de jaarlijkse Kinderboekenweek officieus afgesloten met de Kinderboekenmarkt in Den Haag. De laatste jaren was het steeds in het atrium van het Haagse stadhuis en daar stonden dan meer dan vijftig marktkramen met boeken erin en heel veel schrijvers erachter, die signeerden. De meeste schrijvers deden er gratis aan mee, omdat het traditie is en omdat het leuk is collegaxe2x80x99s daar tegen te komen. Er kwamen echter ook steeds meer optredens bij die meestal niet vlekkeloos tot stand kwamen of verliepen, hetgeen tot groeiende ergernis leidde, niet in het minst doordat die optredens volk wegtrokken bij de stands. Of dxc3¡t er de oorzaak van is weet ik niet, maar een aantal uitgeverijen heeft nu te kennen gegeven dat ze dit jaar niet meer aanwezig zullen zijn op de Haagse Kinderboekenmarkt: xe2x80x98Hoewel het een gezellige ontmoetingplek is voor jong en oud, zijn er inmiddels zxc3xb3veel andere alternatieven, dat het animo terugloopt bij veel betrokkenen.xe2x80x99

En dat is ook zo. De Kinderboekenweek sluit officieel op zaterdag, maar de zondag wordt er op veel plaatsen in het land txc3xb3ch nog bij genomen, waardoor er ook elders in het land nog activiteiten zijn.

Luidt dit het einde in van de traditionele Haagse Kinderboekenmarkt? Als meer uitgeverijen zich terugtrekken bloedt het natuurlijk vanzelf dood. Ik zie niet zo gauw dat schrijvers zxc3xa9lf hun eigen boeken gaan verkopen, al is dat wellicht een alternatief.

De volgende Kinderboekenmarkt in Den Haag vindt plaats op 17 oktober.

Advertenties

Written by Ted

30 juni 2010 at 10:31

Geplaatst in Geen categorie

Mies en Veronica

Veronicahazelh Ik weet niet goed of ik dit bericht nu morgen moet plaatsen of vandaag al. De keuze is gevallen op vandaag, dat zal duidelijk zijn. Morgen is Veronica Hazelhoff precies xc3xa9xc3xa9n jaar dood. Maar vandaag is Mies Bouhuys twxc3xa9xc3xa9 jaar dood. Als ik tot morgen wacht ben ik voor wat betreft Mies xc3xa9xc3xa9n dag te laat en vandaag ben ik voor Veronica xc3xa9xc3xa9n dag te vroeg. Nou, dan doe ik het zo: op de sterfdag van Mies met een foto van Veronica.

Written by Ted

30 juni 2010 at 06:26

Geplaatst in Geen categorie

Praatjes

Massage02 Een week of vier geleden moest een vriend examen doen voor zijn massagecursus en hij zocht iemand die zich op dat examen wilde laten masseren. Als proefkonijn. Toen hij nxc3xadxc3xa9mand kon vinden bood ik mezelf aan, op voorwaarde dat ik anoniem kon blijven. Ik had geen zin om in zoxe2x80x99n examenzaal vol mensen in mijn blootje te gaan staan als Van Lieshout de kinderboekenschrijver.

Ik had er wel meteen spijt van dat ik mezelf had aangeboden, want de examenkandidaten mochten niet hun eigen meegebrachte proefkonijn masseren. Ook ik schoof dus door naar een andere examenkandidaat, en eigenlijk had ik helemaal geen zin om door een wildvreemde bepoteld te worden. Maar ja, ik had al toegezegd.

Daar zat ik dan, enigszins afgeschermd tussen gordijntjes in mijn onderbroek, tegenover de examenkandidaat en de examinator die ik niet kende in een zaal waar vier kandidaten tegelijk examen deden.

'Hoe heet u?' vroegen ze.

'Ted,' zei ik.

'Wat is uw beroep?'

Daar schrok ik van terug. Ik wilde zoals gezegd daar wel in mijn onderbroek zitten als Ted, maar niet als kinderboekenschrijver, dus ik gaf op die vraag geen antwoord. Ik had best metselaar kunnen zeggen, maar daar dacht ik niet aan.

Vervolgens werd er naar mijn lijf gekeken en ging het examen van start.

Bijna alle kandidaten, inclusief de vriend en de mevrouw die mij onderhanden nam, slaagden.

Anderhalve week later kwam ik op een feest waar ik een collega tegen het lijf liep. Ik hoorde van haar dat ik boos geworden zou zijn omdat ik tijdens een massage-examen niet als kinderboekenschrijver herkend was. Ik was met stomheid geslagen. Het bleek dat de mevrouw die mij had gemasseerd op de diploma-uitreiking tegen die vriend van mij had gezegd dat ik mijn beroep niet wilde zeggen. Die vriend had vervolgens doorverteld dat ik niet herkend was als kinderboekenschrijver. En die collega vertelde tenslotte door dat ik daarover boos geworden zou zijn. De teneur was duidelijk: Van Lieshout is een arrogante bal die het hoog in zijn bol heeft. – Zo komen praatjes de wereld in.

Written by Ted

28 juni 2010 at 08:45

Geplaatst in Geen categorie

Afscheid Kraima

Henk%20Kraima Henk Kraima, mister CPNB, verlaat zijn post na 24 jaar. In Boekblad staat een interview met hem, met daarin een uitspraak over e-books die ik zo wonderlijk vind, dat ik hem hier overneem. Kraima: 'Auteurs denken dat er een nieuw goudschip komt binnenvaren. Ik denk dat ze dat verkeerd zien en dat de kans groot is dat het e-book gratis wordt.'

Ik ken best wel schrijvers die welwillend naar het e-book kijken, maar ik ken er niet xc3xa9xc3xa9n die denkt dat een goudschip komt binnenvaren. Hoe zou Kraima daar nou toch bij komen? Hij verkeert wellicht in een ander schrijverscircuit dan ik, maar wat hij zegt is zo tegengesteld aan wat er onder veel schrijvers leeft, dat het wereldvreemd overkomt.

Dat het e-book gratis wordt, daar kan ik me wel wat bij voorstellen, al zal het nooit zo gratis worden als het lijkt, want je hebt apparatuur nodig om een e-book te lezen en die zal niet gratis zijn, en je hebt ook stroom nodig om een e-book te kunnen lezen. Daar ligt ook een beetje de moeilijkheid met de verkoopbaarheid van e-boeken: zonder stroom bestxc3¡xc3¡t het e-book dat je bemachtigd hebt niet. Als de stroom uitvalt ligt het leven van tal van mensen finaal in de prak. Da's wel anders bij een papieren boek.

Written by Ted

25 juni 2010 at 11:01

Geplaatst in Geen categorie

Jury Grote Jongerenliteratuur Prijs van start

Vandaag werd in Amsterdam de jury gexc3xafnstalleerd van de Grote Jongerenliteratuur Prijs, een initiatief van Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds. De jury bestaat uit Hedy d'Ancona (oud-minister WVC, voorzitter), Ilke Froyen (programmering het Beschrijf te Brussel), Jenny de Jonge (vertaler Engels-Nederlands, oud-uitgever en oud-docent), Carolien Krikhaar (consulent voortgezet onderwijs Bibliotheek Utrecht), Martijn Koek (docent Nederlands), Mirjam Noorduijn (recensent De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad) en Daan van der Valk (boekhandel De Vries Haarlem).

De jury zal in de komende tijd meer dan tachtig boeken beoordelen, waarvan er dan in november twee bekroond worden: xc3xa9xc3xa9n oorspronkelijk Nederlandstalig en xc3xa9xc3xa9n buitenlands boek in vertaling. De Nederlandse of Vlaamse auteur ontvangt een bedrag van 5000 euro, de buitenlandse auteur en zijn of haar vertaler krijg ieder 2500 euro. In 2011 wordt aan de prijs ook een publieksjuryelement toegevoegd.

Written by Ted

24 juni 2010 at 21:23

Geplaatst in Geen categorie

Redacteur in colofon?

In zijn dankwoord voor de Boekieboekie-prijs (zie gisteren) stelt Jacques Dohmen dat het redelijk zou (kunnen) zijn om de redacteur op te nemen in het colofon van een boek, net als de vormgever. – Ik vind dat wel een interessant discussiepunt. Aan de ene kant ben ik het met hem eens: je zou er gerust een gewoonte van kunnen maken om alle medewerkers van een boek in het colofon op te nemen, en dan hoort de redacteur daar zeker bij. Aan de andere kant ben ik het niet met Jacques eens. De vormgever en de illustrator staan in het colofon omdat ze een specifiek eigen, herkenbare bijdrage leveren aan het boek. Dat is bij de redacteur in beperkte mate het geval. De redacteur schuurt en schaaft aan het werk dat de auteur heeft gemaakt, maar verandert daar, als het goed is, niet de essentie van. Als dan toch zijn of haar naam in het colofon wordt opgenomen, wordt de redacteur in zekere zin mede-auteur en volgens mij ben je dan op de verkeerde weg en dan kan het noemen van de redacteur in het colofon in feite uitgelegd worden als diskwalificatie van de auteur.

Written by Ted

23 juni 2010 at 11:34

Geplaatst in Geen categorie

Dankwoord Jacques Dohmen

Jacques Vorig jaar nam Jacques Dohmen, die vele jaren mede verantwoordelijk was voor de opbloei van de Nederlandse en Vlaamse kinder- en jeugdliteratuur, afscheid als redacteur bij uitgeverij Querido. Gisteren kreeg hij uit handen van Jet Manrho de Boekieboekie-prijs 2010 voor zijn bijdrage aan de kinder- en jeugdliteratuur. Jacques besloot – misschien omdat er zo veel kinderen in de zaal zaten die wellicht niet zaten te wachten op een toespraak – om slechts een ingekort dankwoord uit te spreken. Hieronder staat de versie die hij had voorbereid. Met Jacquesxe2x80x99 toestemming mag ik hem in zijn geheel plaatsen.

 

Dankwoord Boekboekie-prijs 2010

 

Het vak

 

Zoals jullie allemaal weten is mijn vak, of mijn beroep, dat van redacteur, bepaald niet met glamour omgeven, veel aanzien heeft het niet. Als iemand op een feestje vraagt: xe2x80x98En wat doe jij nu eigenlijk?xe2x80x99 en je antwoordt: xe2x80x98Ik ben redacteur bij een uitgeverij,xe2x80x99 dan kan het zijn dat er iets van belangstelling opblinkt in de ogen van je gesprekspartner. Zodra je eraan toevoegt: xe2x80x98van kinderboeken,xe2x80x99 dan dooft dat toch al zelden erg spankelende lichtje van belangstelling gegarandeerd.

Zoals jullie misschien ook wel weten, of, hoop ik, tenminste toch vermoeden, is de honorering van deze baan ook niet bepaald glamourous is te noemen, te meer als je bedenkt hoe hoog de eisen aan je opleiding, je vaardigheden, en je inzet zijn. Wil je dit vak goed doen, dan moet je intelligent zijn, snel werken, hard werken en veel werken.

Die eisen zijn er in de loop der jaren niet minder op geworden. Toch heb ik in de dertig jaar dat ik bij Querido heb gewerkt gezien en gevoeld hoe de positie van de redacteur in de hixc3xabrarchische ladder van de uitgeverij naar beneden is gezakt. Dat is trouwens een internationaal verschijnsel. De groei van het leger xe2x80x98managersxe2x80x99 naast en boven de redacteur lijkt onstuitbaar en onomkeerbaar. En het aantal besluiten over boeken en auteurs dat buiten de redacteur om wordt genomen groeit navenant. Het aantal medewerkers van een uitgeverij dat geen flauw benul ervan heeft wat die redacteuren in hun rommelige kamertjes nu eigenlijk uitspoken is vrees ik bijzonder groot. Het gaat zo ver dat het bijna een geheim is, die redacteurswerkzaamheid xe2x80″ een geheim dat auteur en redacteur (en in het geval van kinderboeken vaak ook illustrator) met elkaar en met niemand anders delen. Dat verklaart misschien wel de grote band die er tussen auteur en redacteur bestaat, een band die andere medewerkers van de uitgeverij niet altijd begrijpen.

Mij is het gelukt om xe2x80″ ik vrees vooral vanwege ancixc3xabnniteit en ervaring, maar vooruit, laten we het ook voor een deel op eigenwijsheid gooien xe2x80″ in ieder geval voor een stxc3xbakje te ontkomen aan die ontwaarding van mijn vak, simpelweg door me te blijven bemoeien met van alles en nog wat, wat volgens het takenpakket in het nieuw schema, of grid, helemaal niet meer op mijn bureau lag. En door, eerlijk is eerlijk, een aantal taken waarmee de redacteur tegenwoordig wordt opgezadeld en waar hij, meestal zij trouwens zijn of haar tijd mee verdoet  enigszins ter verwaarlozen. Zo ben ik me steeds uitbundig met het xe2x80x98buitenlands beleidxe2x80x99 van de uitgeverij blijven bemoeien ook nadat Querido officieel een xe2x80x98manager foreign rightsxe2x80x99 had gekregen. Dit overigens tot mijn eigen plezier, dat van voornoemde manager, en als ik me niet vergis van veel buitenlandse collegaxe2x80x99s. Rechtstreeks je enthousiasme voor xe2x80x98jouw boekenxe2x80x99 overbrengen aan anderen, niets heerlijker dan dat! Ook onze auteurs vonden dat wel leuk, ze vinden het volgens mij sowieso wel prettig zoxe2x80x99n algehele belangenbehartiger (om het niet over bemoeial te hebben) als redacteur te hebben.

En voor die auteurs doe je het toch allemaal xe2x80″ ik keer nu weer even terug naar het begin. Mijn veeleisende maar mooie vak is zo fascinerend omdat je kunt werken met zulke inventieve geesten, zulke creatieve mensen die bovendien nog zo prettig gestoord zijn dat ze kinderboeken schrijven! Bij mijn afscheid van Querido, vorig jaar, heb ik het hoop ik al duidelijk gezegd: het is de warme waardering en de warme vriendschap van zo veel auteurs, en illustratoren, en vertalers, die me, ook in moeilijke jaren, gaande en staande hebben gehouden.

Dat ik mijn redacteurschap zo ruim en zo eigenzinnig heb kunnen invullen ligt ook aan het soort uitgeverij waar ik heb gewerkt, aan mijn directe bazen Ary Langbroek en zijn opvolgster Paulien Loerts, en Bxc3xa4rbel Dorweiler, de huidige uitgeefster. Dat ik hier sta is ook een eerbewijs aan een kinderboekenuitgeverij en een daarbij horende groep schrijvers, tekenaars, vertalers,  ook onderling hecht verbonden, die nog steeds tamelijk uniek is in het huidige Nederlands-Vlaamse kinderboekenlandschap.

 

Dat ik hier sta ervaar ik als eerbewijs aan mijn beroep, aan het redacteurschap waarvan zo weinig mensen weten wat het eigenlijk inhoudt. Een jonge collega van uitgeverij Leopold zei een paar jaar geleden tegen me: xe2x80x98Dat er bij het maken van een boek ook een redacteur betrokken is gaat niemand iets aan. De hand van de auteur moet onzichtbaar blijven en zijn identiteit ook. Ik vind het bespottelijk wat er in Duitsland, Engeland, de Verenigde Staten gebeurt, waar de redacteur in het colofon vermeld wordt.xe2x80x99 Ik vind dat een nogal achterhaalde opvatting. Waarom de boekverzorger wel, en de xe2x80x98tekstbezorgerxe2x80x99 omdat woord maar eens te gebruiken, niet? Misschien niet voor alle boeken, maar toch zeker voor bijzondere boeken waar veel werk aan is geweest, of voor bepaalde series

Als redacteur moet je natuurlijk altijd dienstbaar zijn en in de eerste plaats aan de auteur denken en pas in de tweede plaats aan de uitgeverij (die volgorde is voor mij altijd essentieel geweest). Je moet altijd in de coulissen blijven, zeker, maar een goede redacteur zorgt voor een (onzichtbaar maar veilig) vangnet voor de auteur, zorgt ervoor dat de auteur er zeker van is dat op het juiste moment het juiste rekwisiet wordt aangereikt. Hij regisseert xc3xa9n belicht en souffleert. Waarom zou dat nooit ergens vermeld mogen worden? Waarom mag je niet weten welke sukkel steeds te laat met de volgspot kwam?

Ach, het is een raar beroep, het mijne, fascinerend, onderbelicht, en verslavend. Als Rita Verdonk haar grote mond eens had gehouden was xe2x80x98trotsxe2x80x99 niet zoxe2x80x99n beladen begrip geworden. Maar ik weet: mijn vak is essentieel, onmisbaar, ik houd ervan en ik ben er euh, verdomd fier op – voilxc3 , zo kan ik het wel zeggen.

Het aantal prijzen voor kinderboeken is aanzienlijk gegroeid,  illustratoren worden, zeker sinds de oprichting van de Max Velthuijs-prijs serieus in het zonnetje gezet. Ikzelf heb er steeds voor gepleit en er actief aan meegewerkt dat ook vertalers van kinderboeken bekroond worden. Wees nu maar niet bang,ik ga niet pleiten voor een prijs voor uitgeverijmedewerkers, helemaal niet, dat zou onzinnig zijn.

Maar dat de jury van de Boeki
eboekie-prijs nu eens xc3xa9xc3xa9n keer een redacteur voor het voetlicht heeft gehaald, dat vind ik een prachtig idee, en een wijs besluit bovendien. Dank jullie wel!

 

Jacques Dohmen

 

(Foto: Hannie van Herk)

 

Written by Ted

21 juni 2010 at 20:41

Geplaatst in Geen categorie