tedvanlieshout.nu archief

Ted van Lieshout: webarchief

Overname digitale bestanden (2)

Typewriter Op de website van Rian Visser stipt Rian een kwestie aan xe2x80″ zie mijn berichtje van gisteren xe2x80″ die interessanter is dan hij voor velen misschien lijkt: als je als auteur de digitale bestanden opvraagt bij je uitgeverij omdat je je oudere boek een tweede kans wilt geven, blijkt dat niet zo maar te gaan: Rian komt op Books2download met het voorbeeld dat de ene uitgeverij de bestanden gratis ter beschikking stelt en dat de andere er 500 euro voor vraagt.

Ik moest vrijwel meteen denken aan xe2x80x9cvroegerxe2x80x9d, toen de computer in gebruik raakte (twintig jaar geleden). Tot die tijd was het gewoon dat je je manuscript tikte op een typemachine en een pakket papier inleverde bij je uitgeverij. Toen schrijvers overstapten op de computer begonnen ze het manuscript in te leveren op floppy en later op diskette, en er was toen gedurende enige tijd discussie hoe het zat met de kosten. Schrijvers vonden dat de uitgeverij er voordeel bij had als de tekst digitaal werd aangeleverd, want dan hoefde geen mevrouw in opdracht van de uitgeverij de tekst over te gaan zitten tikken, zoals tot die tijd gebruikelijk was, en er konden daardoor geen extra tikfouten in het manuscript ontstaan: de uitgeverij kreeg de tekst voor het boek kant en klaar digitaal aangeleverd.

De uitkomst werd al vrij snel duidelijk: auteurs kregen geen cent vergoeding voor de aanschaf van een computer of voor het aanleveren van digitale bestanden en op een gegeven moment werd zelfs in contracten opgenomen dat schrijvers de bestanden digitaal dienden aan te leveren. Dat is nu zo gebruikelijk dat niemand er meer van opkijkt.

Nu doet de zaak zich omgedraaid voor: hoe gaan uitgeverijen ermee om als auteurs digitale bestanden van hun boek terug willen hebben? Er kan een merkwaardige situatie ontstaan waarbij de uitgeverij de auteur verplicht om digitale bestanden gratis aan te leveren en dat als de auteur ze terug wil hebben, hij ervoor moet betalen. Daarom is het erg interessant om te weten te komen wat uitgeverijen hiermee gaan doen, of er richtlijnen komen en zo ja, wat het in rekening brengen van digitale bestanden voor effect heeft op het aanleveren van de digitale bestanden door de schrijver die de uitgeverij in een later stadium te gelde wil maken.

 

Advertenties

Written by Ted

1 april 2011 bij 06:13

Geplaatst in Geen categorie

4 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Twintig jaar geleden had je bij de VvL (Vereniging van Letterkundigen) het PC-project: schrijvers konden via een aantrekkelijke regeling een computer bemachtigen via de vakvereniging. Heel veel schrijvers maakten daar toen gebruik van, want een computer was duur. Volgens mij zijn er nog steeds schrijvers die hun computer van toen aan het afbetalen zijn! 🙂

    Ted

    1 april 2011 at 08:19

  2. Goed punt: Er kan een merkwaardige situatie ontstaan waarbij de uitgeverij de auteur verplicht om digitale bestanden gratis aan te leveren en dat als de auteur ze terug wil hebben, hij ervoor moet betalen.
    Maar wat ik niet begrijp: als tekst digitaal wordt aangeleverd, dan heb je als auteur zelf ook een dig. bestand. In die zin bestaan originele manuscripten toch niet meer? Tenzij het typemachinewerk is of handgeschreven. De illustraties van mijn prentenboeken zijn door de uitgever gedigitaliseerd, maar omdat ik als maker de originelen heb, zou een dig. uitgever dat ook kunnen doen. Heb je de dig. bestanden van de uitgever eigenlijk wel nodig? Gaat het niet om exploitatierechten?

    kate

    1 april 2011 at 10:52

  3. Meestal hebben auteur en illustrator niet het volledige bestand; de vormgever heeft dat vaak wel, maar heeft niet het auteursrecht over tekst en beeld en kan er dus verder niks mee.
    Als een tekenaar de originele tekeningen heeft, kun je ze inderdaad opnieuw laten scannen, maar ten behoeve van een digitaal boek is dat volgens mij niet nodig en kun je een en ander zelf scannen, omdat de kwaliteit dan voldoende is voor digitale weergave.
    Tot slot: de auteur levert tekst aan in bijvoorbeeld Word. De vormgever bewerkt die tekst tot een bestand dat rechtstreeks naar de drukker kan en die drukt dat dan in de opmaak die door de vormgever is aangeleverd. De vormgever maakt zo’n bestand door de lay out te verzorgen en dan op knop A te drukken. Drukt hij op knop B, dan is het een e-book. Dat is een handeling die de auteur met zijn Wordbestand niet kan verrichten.

    Ted

    1 april 2011 at 13:16

  4. Aha, het is dus veel meer dan het digitale bestand van je eigen computer. De vormgever is de belangrijke schakel. Dank voor je uitleg!

    kate

    1 april 2011 at 13:34


Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: